Hoe herstel je best video-recorders, spelers:
1/ Wat mag je zeker niet doen:
2/ Wat moet je zeker doen:
3/ Een goede diagnose is het halve werk:
4/ Wat heb je nodig om een video te herstellen:
5/ Extra weetjes:
6/ De herstelling zelf:A/ Slijtage / Ouderdom:
C/ Onderhoud:
D/ Elektronisch: Niets meer, Beeld, Klank, Display
E/ Gebruik-fouten:
F/ Componenten diagnose: -Elco's, Ni.Cd., Videokoppen, Aandrukrol, Mode switch, Slip/gear assy, Idler
G/ Mechanische afregelingen: - Bandloop, X-Afstand, Bandspanning, Tracking, Bandtraktie
1/ Wat mag je zeker niet doen:- Als je er in het geheel geen verstand van hebt, en geen kaas geheten hebt van fijn-mechaniek blijf je er beter af.
- Mechanische en elektronische regelingen gebeuren pas als de video hersteld is en indien je zeker weet waarvoor ze dienen (het ontregeld niet vanzelf !) .
- Voor elektronische fouten heb je bijna altijd voor de eerste keer de "Service-manuel" nodig.
- Video recorders herstellen leer je niet uit een boekje of op deze site, maar door ervaring op te doen en te leren van je eigen fouten.
- Een goede informatie omtrent de klacht van de klant is goud waart.
- Een bijgeleverde cassette die recent gebruikt is, en waarmee de fout kan aangetoond worden, draagt zeker bij tot een snelle diagnose.
- Veel functies zijn tegenwoordig enkel met de afstandsbediening mogelijk en is dus soms noodzakelijk om de video volledig te testen.
- Bezin voor je begint » eerst de diagnose stellen vooraleer je aan de herstelling begint.
3/ Een goede diagnose is het halve werk:
- 90% van de fouten bij videorecorders zijn mechanisch !.
- Zoek de fout dus niet te snel in het elektronische gedeelte.
- 8% van de fouten bij videorecorders zijn in het voeding-gedeelte te zoeken.
- Schroef de recorder open vooraleer je hem test, om te zien en te horen wat er gebeurd.
- Sluit de video aan op de netspanning via een scheiding-variak, en het stroomverbruik verteld je al één en ander i.v.m. fouten in de voeding. (een fout in de voeding kan je ook soms ruiken, o.a. lekkende elco's)
- Bekijk de algemene toestand van de mechaniek, printen, bedrading en stof of vingerafdrukken, om te weten te komen wat er reeds met dit toestel is gebeurd.
- Fouten die af en toe eens voorkomen zijn meestal mechanische fouten.
- Vuile video koppen zijn meestal het gevolg van bandloop-fouten, gekreukte banden, huur banden of sterk versleten video koppen.
4/ Wat heb je nodig om een video te herstellen:
- Een TV-toestel, universele meter, oscilloscoop, soldeer, désoldeer, schroef en regel gereedschap, scheiding-variak met spanning en stroom meter. (0-260 Volt, 500mA einde schaal)
- Service handleiding van de te herstellen video's, tools om video koppen eraf te halen, video test-banden enz..
- Nuttige extra's: condensator en spoel meter, DC-Voeding (o.a. 0-20 Volt / 3 Ampère) patroon generator, frequentie meter, elektrische schroevedraaiers, loep-lamp, componenten en data boeken (dioden, transistoren en videorecorder onderdelen).
- Stock aan passieve en actieve onderdelen (o.a. weerstanden, condensators, elco's, diodes, zener diodes, transistoren en zekeringen).
- Stock aan merk gebonden onderdelen (o.a. snaren, aandrukrollen, idlers, video-koppen, band-spanners, mode-schakelaars, slip koppelingen, opto koppelaars en onderdelen die frequent uitvallen.
- Gebruik bij voorkeur originele onderdelen voor vervanging (zeker aandrukrollen).
- Toestellen waaraan je ziet dat er aan geknoeid is (ondeskundig aan gewerkt en ontregeld) verwittig je best eerst de klant (als hij dit niet heeft gemeld), vooraleer je de herstelling uitvoert.
- Schat de herstel kosten in, en vergelijk die met de vervang waarde van het toestel. Beslis deze niet te herstellen als het bedrag hoger ligt.
- Bliksemschade is in meer dan 30% van de gevallen fataal voor het toestel, hou er dus rekening mee bij de offerte en breng de klant ervan op de hoogte.
- De gemiddelde kostprijs voor een herstelling is momenteel ± €35,- excl. BTW, ophaal en terugplaatsings-kosten niet inbegrepen. (1 à 1,5 uur werk + €4,- à €15,- onderdelen)
- Na vervanging van video-koppen controleer je de X-afstand, "gap" positie en bandloop om compatibiliteit fouten te voorkomen.
6/ De herstelling zelf (mechanisch):
A/ Slijtage / Ouderdom:"Maakt banden stuk tijdens opname / weergave".
de aandrukrol kan daarvan een oorzaak zijn. Het uitzicht alleen kan al uitsluiting geven.
neem hem eruit en bekijk volgende fenomenen:
-het rubber is te hard geworden en vertoond onregelmatigheden.
-leg er een liniaal tegen en kijk of hij bol of hol is.
-hij ziet er vettig uit (natuurlijk rubber die ontbind door ouderdom).
-de plaats waar de band heeft gelopen was niet altijd op dezelfde plaats.
-de rol lager is defect of de in bus lager loopt stroef.
-regel nooit de bandloop (audio/sync.head) vooraleer je de aandrukrol hebt vervangen of merkt dat het fenomeen gelijk is na vervanging.
"Maakt banden stuk bij ejekt van de cassette"
-de reden hiervoor is dan weer te zoeken bij een slecht werkende idler (versleten rubber), supply take-up slip-koppeling, stroef lopende spoel schotel of mode-schakelaar met slechte kontakten.
"Maakt banden stuk bij rewind search (terugspoelen met beeld)"
-supply take-up slip koppeling defect of linker spoelschotel loopt stroef.
"Spoelt moeilijk of niet meer"
-idler of reel-riem versleten (slipt door), reel-rem blijft gesloten, spoelschotels lopen te stroef of cassette is onvoldoende naar beneden gekomen door een defekt aan de cassette-lift.
"Valt direct uit bij opname of weergave"
-take-up idler, slip koppeling, mode schakelaar of inrijg riem versleten."Slechte opname, oude opname's zijn goed"
-video koppen versleten. (zwarte strepen na sterke kontrast-overgangen of na ondertitels) en of (hi-fi klank kraakt).
"Geluid zwak of dof van eigen opname's"
-versleten audio kop (vuile audio kop geeft zelfde effekt).
"Storingen in beeld bij uitvoeren functies"
-voeding-elco verminderd in waarde, motor met versleten contact borstels, slechte las.
"Verliest geheugen zenders"
-NI.CD.-cel defekt. (meestal oudere Philips toestellen)
"Record werkt niet"
-record beveiliging schakelaar defekt of slecht kontakt.
"Neemt geen cassette meer aan"
-cassette schakelaar slecht kontakt of opto element defekt.
-lift mechanisch gebroken of in verkeerde positie.
-inrijg mechaniek slipt door of is gebroken (riem, in/uitrijg motor koppeling).
"Cassette wil er niet meer uit"
-uitrijg mechaniek slipt door of is gebroken (riem, in/uitrijg motor koppeling, aandrijfas, wormgear).
-spoelt de band niet meer op en gaat in "stand-by" (niet geldig voor alle toestellen) » werking idler nazien.
"Slecht beeld en slechte klank"
-vuile video koppen of audio/syncro kop (via RF verbonden met TV).
"Slecht beeld, klank ok"
-vuile video koppen of audio/syncro kop (via skart verbonden met TV).
"Rare geluiden"
-smeren drum massa kontakt, capstan-as, reel mechaniek, bandloop geleiders en spoel schotel assen.
-kuisen drum-stator en upper-drum, band geleiders.
-smeren drum lagers.
"klank kraakt (hi-fi) of gaat op en neer (norm.)"
-bandloop fout door versleten aandrukrol (ook banden beschadigd?).
"Valt soms uit tijdens spelen of opnemen"
-bandspanning te groot ! (testen met video-test band).
-band traktie te klein door versleten aandrukrol.
-beschadigde banden!.
-voeding-fout of slechte las.
"Niets meer"
-geen verbruik (bliksem of overspanning), test de video eerst met een reserve voeding (indien mogelijk) om de extra schade (vb. door bliksem) vast te stellen.
-wel licht verbruik (oudere voeding start niet meer op) » meestal een kleine of soms de grote elco in het primaire gedeelte of een sluiting in het secundaire gedeelte van de voeding.
-Hikt, sluiting in het secudaire gedeelte, opto coupler of stroombegrenzing cirquit in het primaire gedeelte van de voeding.
"Neemt niet meer op"
-record beveiliging circuit of schakelaar defekt.
"Geen kleur opname of weergave"
-eigen opname wel kleur, huur film niet » video-koppen 180° verkeerd gemonteerd !!.
"Tuner beeld slecht of niets meer"
-IF unit AFC/AGC verlopen (elco's in waarde gedaald !?).
-Tuner defekt of afstemming fout geregeld.
-Voeding voor tuner afwezig » slechte lassen op tuner print.
-Brom in beeld door slecht afgevlakte voeding spanning.
"Geen display of te donker"
-Gloeidraad spanning van display (4 Volt ac of dc) afwezig of te klein.
-(-30 Volt) voor display-IC niet aanwezig.
-Display defekt (komt weinig voor).
"Neemt niet op"
-Recordprotektielip is uit de cassette gebroken.
"Huur banden geven slecht beeld, eigen opname goed"
-video kanaal afstemming van de TV niet op de juiste présélectie (via RF-aansluiting) moet "0" of "AV" zijn op een UHF kanaal (± 30 » 40).
"Geprogrammeerd neemt hij niet op"
-VPS™ of PDC™ is ingeschakeld en de opname start tijd klopt niet met wat is aangegeven in het programmablad (of nog beter) wat op teletekst is aangegeven (paarse tijdaanduiding).
-klok van toestel niet juist ingesteld.
"NI.CD. Backup batterij"
-Een onderdeel dat gemideld na 5 jaar defekt raakt.
-Meet de spanning over de cel, en je weet of hij nog goed is:
1) zonder spanning op toestel -> 1.15 tot 1.3 volt = OK
2) met spanning op toestel -> 1.2 tot 1.4 volt = OK"Elco's"
-Verminderen in waarde met ouder worden.
-Verdenk elco's die warm worden, die bol staan op de kop, sterke verkleuring van het plastiek omhulsel, verkleuring van de print in de direkte omgeving, een uitgelopen elco ruik je!!, waarden kleiner of gelijk aan 1µF, enz.
-Fouten door in waarde gedaalde elco's zijn spoor je het best op met een feun of soldeerbout en cold-spray."Video koppen versleten, vuil ?" foto tool
-De levensduur is in ideale omstandigheden ongeveer 5 à 10 duizend uur.
Koppen van Panasonic recorders verslijten het snelst, maar zijn ook relatief goedkoop.
-Beeldkwaliteit van een eigen opname is slechter dan die van een huur cassette.
-Weergave van beeld in rewind search mode is zeer slecht (horizontale stukken beeld ontbreken).
-Bij verminderen van de bandspanning in play mode krijg je bovenaan het beeld veel strepen.
-Ondertiteling of sterke kontrast-overgangen in beeld geven zwarte streepjes na de overgang.
-Vuile koppen zijn niet konstant in slechte beeldkwaliteit weergave, en komt soms goed ofwel heel slecht na een tijdje spelen.
-Bijna versleten video koppen zijn zeer snel vuil, omdat hun zelfreinigend vermogen sterk is afgenomen.
-Automatische koppenreinigers zijn naar mijn ondervinding niets waard, en eens ze zelf vuil zijn is het beter ze te verwijderen."Aandrukrol" foto
-Bijna de zwakste schakel van een video-recorder en oorzaak van veel ellende. Gebruik voor die reden ook altijd originele aandrukrollen bij de vervanging ervan. Alternatieve gebruik je enkel als je echt niet anders kan of als je weet dat het toestel niet veel meer zal gebruikt worden.
-De levensduur ervan is sterk afhankelijk van het gebruik, omgeving en merk! vb. bij normaal gebruik moet je bij merk ..... de aandrukrol vervangen na .....jaar: Philips = 3 / Panasonic en Akai = 4 / JVC en Sanyo = 6.
-Regel nooit de bandloop, als je weet dat de aandrukrol kan versleten zijn. Het is pas na vervanging dat je kan zien of de bandloop fout verdwenen- of gelijk gebleven is.
-
"Mode switch" foto's
-Een draai of schuif-schakelaar die de mechanische positie van het loopwerk doorgeeft aan de Deck-processor.
-Het is mechanisch en dus gevoelig aan slijtage en onderbrekingen. Een fout als "maakt soms banden stuk" of "band lust soms uit cassette bij ejekt" is met redelijke zekerheid te wijten aan een slechte werkende mode switch.
-Heb je geen nieuwe bij de hand of is niet meer verkrijgbaar, dan kan de meeste wel gemakkelijk openen en kuisen. Een veel voorkomende oorzaak is, dat er te veel vet in zit (bescherming voor zilver kontakten) die wat uitgedroogd is. Kuisen met (o.a. een oor stokje) en kontakt-spray is dan een oplossing. Ga wel heel voorzichtig te werk zodat je de kontakt veertjes niet plooit of beschadigd. Zorg dat hij in dezelfde positie teruggeplaatst wordt, anders kunnen er onverwachte en destruktieve zaken gebeuren bij de eerste cassette inname."Slip/gear koppeling"
-Volledig mechanisch maar wel aan slijtage onderhevig.
-De funktie is 3-ledig:
1/bij het spoellen moet de volledige kracht van de capstanmoter overgebracht worden op de linker of rechter spoelschotel.
2/in de "Pay, FW-search" of "Record" stand moet een beperkte kracht de rechter spoelschotel (take-up reel) aandrijven.
3/in "RW-search of ejekt" stand moet een iets grotere kracht de linker spoelschotel (supply reel) aandrijven.
-Een veel voorkomende fout is het mechanisch loskomen van de slip/gear assy. (Hitachi VTM-serie of Multitech..... chassis)
-Traktie problemen kunnen ook veroorzaakt worden door stroef lopende spoelschotels, idler of een tandwiel overbrenging.
-Profesionele toestellen gebruiken deze techniek niet, maar wel twee motoren die rechtstreeks de spoelschotels aandrijven.
-Oudere toestellen hadden ook soms een aparte reelmoter."Idler (tussenwiel)" foto: Panasonic JVC Daewoo
-Tot +- 1990 een onderdeel dat voor problemen kon zorgen. Aangezien deze een overbrengsysteem van rubber had, was deze aan dezelfde verouderings verschijnsels onderhevig als de riempjes en drukrollen.
-Bij moderne video's zijn daar geen problemen meer mee. (met uitzondering van Daewoo en Samsung van +- 1995)
"Bandloop:"
-Regel nooit de bandloop in de omgeving van de aandrukrol als je deze nog niet heeft vervangen.
-Een goed geregelde bandloop geeft geen plooitjes in de band in alle funktie's. (wind-rewind, fw-& rw-search, play & rev.play)
-De audio/sync kop moet perfekt vlak in lijn liggen met de capstan-as of met de geleider die er tussen staat.
-Het is mogelijk dat de capstan-as ingelopen is door te lang te spelen met een te hard geworden aandrukrol !! (Philips modellen). Vervanging van deze as of de drukrolveer minder strak laten spannen is dan de enige oplossing.
"X-Afstand: (PG-Shift)"
-Moet afgeregeld worden indien video- of audiokoppen zijn vervangen of na hermontage ervan. Gebruik hiervoor een speciale afregelband zodat je voor de regeling geen meetapparatuur nodig heeft. (enkel het TV-scherm)
-Zonder afregelband heb je een 2-kanaals oscilloscoop nodig, video-weergave signaal en de headswitch puls als kanaal 1&2, en o.a. goede huur cassette. Het koppenovername-moment regel je dan ± 5 lijntijden voor de dichtste flank van de headswitch puls."Bandspanning: (Tape tension)"
-In de meeste gevallen loopt de bandspanning op in verhouding met het aantal speeluren, door o.a. het minder gesmeerd lopen van spoelschotels, bandgeleiders, minder glad zijn van de upper- en lowerdrum en ook door de slijtage van de spanner zelf.
-Na onderhoud (kuisen & smeren van de mechaniek) gebruik je de speciale afregelband zodat je voor de regeling geen meetapparatuur nodig heeft. (enkel het TV-scherm) Heb je deze band niet, dan regel je hem beter iets te los dan te strak.
-Een te strakke spanning kan helpen het opname-beeld van versleten videokoppen nog net aannemelijk maken, maar zeker af te raden in alle andere gevallen.
"Tracking: (maximum Head FM-Signaal uit de video-koppen versterker)"
-De bandloop en bandspanning moeten eerst goed zijn afgesteld.
-Na vervanging van de videokoppen is regeling noodzakelijk, in het bijzonder om de uitwisselbaarheid van een eigen opname te verzekeren.
-Je neemt een referentie band (of een goede koopcassette), je zet de tracking precet(s) in middenstand* en sluit de oscilloscoop aan op het Play-FM signaal.
(* Auto-tracking recorders door beide toetsen 1x tegelijk in te drukken of door de recorder in service-mode te plaatsen.)
-Zet nu in play-mode en regel de audio/sync koppen horizontaal af voor maximum FM-signaal.
"Bandtraktie: (supply en take-up traction)"
-Een slechte traktie kan je merken aan slecht opgespoelde banden tijdens opnemen of spelen, beeld bij rewind search is slecht (met goede videokoppen), bandloop niet goed te krijgen enz...
-In de meeste gevallen is wordt de traktie bepaald door een vaste (niet regelbare) slip/gear assy. In meer professionele recorders zijn de spoelschotels rechtstreeks aangedreven door elektro-motoren, en kan je de traktie m.b.v. een potentiometer regelen.
© Video-Service 2000-2006.
7/4/2004
